Türk Mutfağında Tat Vericiler

Yemeklerin yapımında kullanılan uygun baharat ve tat vericiler görünümü güzelleştirir, aroma sağlar ve sonuçta yemek arzu edilen lezzeti kazanır. Sıklıkla kullanılan tat vericiler şunlardır:

Soğan; kuru ve yeşil olarak kullanılır. Kuru soğan hemen hemen tatlılar dışında tüm yemeklerin içinde az veya çok yer alır. Kuru soğan, dolma, sarma ve börek içleriyle etli ve etsiz sebze yemeklerinde ince doğranmış (4-6 mm çapta) olarak kullanılır. Köftelere daha ince doğranarak katılır. Yahnilere ya arpacık soğanı veya 1.5 cm. çapta parçalar şeklinde katılır. Zeytinyağlı sebze yemekleri ile salatalara yarım ay şeklinde ince doğranarak katılır. Yahnilere, köftelere, etli dolma ve sarma içlerine doğrudan katılırken, etli ve zeytinyağlı sebze yemekleri ile zeytinyağlı sebze dolma ve sarmalarına kıyma veya yağda öldürüldükten sonra katılır.
Domates veya domates salçası bazı börek içi ve köfte dışındaki tüm yemeklerde ince doğranmış veya salça veya dilimler şeklinde kullanılır. Zeytinyağlı sebze yemeklerinde hiç veya az miktarlarda kullanılır. Kırmızı etli biberden yapılan salça da sıkça kullanılır.

Maydanoz, dolma ve sarma içleriyle, musakka, karnıyarık ve bayıldılarda, köftelerin birçoğunda bazı börek içlerinde, bazı çorbalarda aroma sağlayıcı olarak kullanılır. Ayrıca bazı kebap ve köfteler servis edilirken garnitür olarak eklenir, salatalara konur.

Nane, kuru ve taze olarak maydanoz konan tüm yemeklerde daha az miktarlarda aroma sağlayıcı olarak kullanılır Kuru nane yoğurtlu çorbaların ve zeytinyağlı yemeklerin başlıca aroma sağlayıcısıdır.

Kekik, et yemeklerinde aroma sağlayıcı olarak kullanılır. Dereotu, maydanoz konmuş birçok yemeğin içine daha az miktarlarda katılır. Ozellikle, zeytinyağlı dolma, sarma ve sebze yemeklerine katılır

Reyhan, fesleğen gibi güzel kokulu bitkiler de başta köfte, dolma ve sarma olmak üzere birçok yemek içine katılır.

Sarmısak, genellikle ezilerek doğrudan veya yoğurt içine katılıp bazı dolma, sarma, köfte, mantı ve sebze yemeklerinde yer alır.

Karabiber, toz olarak başta köfteler, sarma ve dolmalar olmak üzere çoğu yemeğe katılır.

Kimyon, toz olarak köftelere katılır Yenibahar özellikle zeytinyağlı dolma ve sarmalarda kullanılır.

Kırmızıbiber taze ve kuru olarak bazı köftelere, dolma ve sarmalara, çorbalara ve kuru baklagil yemeklerine katılır. Yeşil sivri biber kebapların bir çoğunda domates ve soğanla birlikte kullanılır.

Tarçın ve vanilya sütlü ve meyveli tatlılarda, bazı köftelerde kullanılır. Vanilya yerine limon kabuğu rendesi de kullanılır

Ekşi tat vericilerin başında limon gelir Başta zeytinyağlı sarma ve dolma olmak üzere çorbalarda, kuru baklagil yemeklerinde, zeytinyağlı sebze yemeklerinde kullanılır Bazı yörelerimizde sumak ekşisi, erik ekşisi, nar ekşisi, koruk suyu, limon yerine kullanılır. Sumak ekşisi köfte ve kebapların bazılarının yanında bulundurulur, bazı kurubaklagil yemeklerinin içine katılır