Vejetaryen diyet, besin türlerindeki sınırlamalara göre farklılık gösterir.
1. Vegan diyeti
Bunu uygulayanlar hiçbir hayvansal kaynaklı besin tüketmeyip sadece bitkilerle beslenirler. Yeganların bazıları arıdan sağlandığı için balı, kemiğin kaynatılmasıyla elde edilen jelatini, süt içerdiği için çikolatayı bile reddetmektedirler. Günümüzde vegan diyeti uygulayanların sayıları oldukça sınırlıdır. Yeganlar hayvansal besinleri yemedikleri gibi, hayvandan elde edildiği için yün, ipek, deri gibi giysileri de giymez, hayvansal yağ içeren sabunları kullanmazlar. Yeganların alt grupları da bulunmaktadır.
Zenmakrobiyotik diyet: Bu diyet uygulaması Yin ve Yang (pozitif ve negatif) değerler arasında denge kurarak ruhsal, zihinsel ve fiziksel yönden sağlıklı kalma şeklindeki Çin- Japon düşüncesinden kaynaklanmıştır. Diyet, tahıllar, sebze ve meyve ile baklagillerden oluşmaktadır. Bazıları sebze ve meyve ile kurubaklagilleri de diyetten çıkararak sadece tahıl ürünleriyle beslenmektedir.
Früitarianlar veya Früitistler: Bunlar sadece meyvelerle ve botanik bakımından meyve sayılan kabak, salatalık, biber ve domates gibi sebzelerle beslenirler. Bu insanlar yediklerinin tekrar toprağa dönerek büyüme döngüsünün devamına inanırlar. Yedikleri meyvelerin çekirdeklerini araziye atarak tekrar meyveye dönüşeceğini düşünürler.
Ravistler: Bunlar besinlerin pişirilmesine inanmazlar. Besinlerin pişirilmesinin besleyici değerlerinin kaybolacağına inanırlar.
2. Beyaz vejetaryen diyeti
Bu diyeti uygulayanlar kırmızı eti yemezler, tavuk ve su ürünlerini yerler. Bu, sağlıklı bir seçim olarak düşünülmektedir. Bu diyetin genelde doymuş yağ içeriği düşüktür. Bu grupta yer alanların bazıları kanatlı hayvan etlerini de yemezler, et olarak sadece su ürünlerini tüketirler. Bunlara "Deniz vejetaryenleri" denir. Bazı gruplar katkı öğelerini içeren besinleri ve rafine şekerleri tüketmezler. Diyetleri genelde doğal bitkisel besinlere dayalıdır ve haftada birkaç kez balık tüketirler. Buna "Makrobiyotik diyet" de denmektedir. Bu diyeti uygulayanların sayısı vegan diyetinden daha fazladır.
3. Lakto-vejetaryen diyeti
Bu diyeti uygulayanlar bitkisel besinlerin yanında süt ve süt ürünlerini tüketirler. Doymuş yağdan sakınmak için çoğunluk yarı yağlı ve yağsız süt ürünleri tüketirler.
4. Ova-vejetaryen diyeti
Diyette bitkisel besinlerle birlikte yumurta da yer alır.Bunun yanında et ve süt tüketilmez.
5. Lakto-ova-vejetaryen diyeti
Bu diyeti uygulayanlar öldürülmüş hayvan ürünü yemeyip, hayvan canlı iken ürettiği süt ve yumurtayı tüketirler. Bu uygulama Budizm ve Jainizmdeki yaşamın kutsal olduğu ve hayvan öldürmenin moral değerlere aykırı olduğu inancına dayanır. Günümüzde sıklıkla uygulanan vejetaryen beslenme tipidir.
6. Bazı gruplar da etler arasında tercih yaparlar
Bunlar arasında en geniş grup kırmızı et yemeyenlerdir. "Polo vejetaryen" denen grup et olarak sadece kanatlı hayvanları: "Pesko vejetaryenler" su ürünlerini tüketirler. Buna ek olarak bazı hayvanların etleri bazı dinler tarafından yasaklanmıştır. Örneğin domuz eti, müslüman ve yahudiler tarafından yenmemektedir.
7. Semi-vejetaryen diyeti
Kırmızı eti tüketmeyen, sınırlı miktarda tavuk ve balık tüketenlerdir. Semi-vejetaryenler yumurta, süt ve türevlerini serbestçe tüketirler. Bu tür diyette tavuk derişiz, süt ve türevleri az yağlı olduğundan "kalp sağlığını koruyan diyet" olarak düşünülmüştür. Günümüzde sıklıkla önerilen diyet tipidir.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder